Giải đáp mối lo về dịch tả châu Phi ở lợn (ASF): Bệnh có lây sang người không? Cách nhận biết thịt lợn nhiễm bệnh và bí quyết chọn mua, chế biến an toàn để bảo vệ sức khỏe gia đình bạn.

Dịch tả châu Phi ở thịt lợn: Ăn vào nguy hiểm như thế nào?

Trong những năm gần đây, ngành chăn nuôi Việt Nam nói riêng và toàn thế giới nói chung đã liên tục đối mặt với một thách thức lớn mang tên dịch tả châu Phi (African Swine Fever – ASF).

Khi dịch bùng phát, người tiêu dùng không khỏi lo lắng: Liệu thịt lợn nhiễm bệnh có gây nguy hiểm cho sức khỏe con người không? Làm thế nào để nhận biết thịt lợn không an toàn?

Bài viết này, được tổng hợp từ các nguồn y tế và thú y chính thống, sẽ giúp bạn gỡ bỏ mọi hoài nghi, trang bị kiến thức để chọn mua và chế biến thực phẩm an toàn, bảo vệ trọn vẹn dinh dưỡng và sức khỏe cho gia đình.

---

Giải mã về 'Dịch Tả Lợn Châu Phi' (ASF) – Nguồn gốc của mối lo

Dịch tả lợn châu Phi là gì? (Tác nhân gây bệnh và mức độ nguy hiểm với đàn lợn)

Dịch tả lợn châu Phi (ASF) là một bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng do virus gây ra, không liên quan đến dịch tả lợn cổ điển.

Đây là những đặc điểm cơ bản về tác nhân gây bệnh:

• Tác nhân: Virus DNA thuộc họ Asfivirus. Đây là loại virus có khả năng đề kháng rất mạnh, có thể tồn tại lâu trong môi trường, xác động vật và các sản phẩm từ thịt lợn chưa được nấu chín.
• Vật chủ: Bệnh chỉ ảnh hưởng đến các loài lợn (lợn nhà và lợn rừng).
• Mức độ nguy hiểm: ASF được coi là bệnh cực kỳ nguy hiểm đối với đàn lợn. Tỷ lệ lợn mắc bệnh có thể lên đến 100%, và tỷ lệ tử vong cũng gần như tuyệt đối (thường là 100%).

(chèn ảnh minh họa: Lợn nhiễm ASF có biểu hiện xuất huyết và sốt cao)

Tại sao ASF lại là mối đe dọa lớn đối với ngành chăn nuôi?

Dịch tả châu Phi đặt ra mối đe dọa kinh tế khủng khiếp, vượt xa mức độ nguy hiểm thông thường của một bệnh truyền nhiễm:

• Thiệt hại kinh tế khổng lồ: Khi một đàn lợn bị phát hiện nhiễm ASF, biện pháp duy nhất và bắt buộc là tiêu hủy toàn bộ đàn để ngăn chặn sự lây lan, gây tổn thất lớn cho người chăn nuôi và chuỗi cung ứng.
• Chưa có vắc-xin thương mại và thuốc đặc trị: Cho đến nay, việc nghiên cứu vắc-xin vẫn đang được tiến hành, nhưng chưa có thuốc chữa trị hiệu quả. Điều này khiến việc kiểm soát dịch bệnh trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
• Tốc độ lây lan nhanh chóng: Virus lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp, thức ăn thừa, dụng cụ chăn nuôi, và các loài côn trùng trung gian (ve mềm, ruồi).

Mối lo ngại lớn nhất: Dịch tả lợn Châu Phi có lây sang người không?

Đây là câu hỏi được quan tâm nhất mỗi khi nhắc đến dịch tả châu Phi và nguồn thịt lợn tiêu thụ.

Phản hồi chính thức từ các tổ chức y tế thế giới và Việt Nam

Tin vui là: Theo các cơ quan y tế và thú y hàng đầu thế giới, ASF không phải là một bệnh lây truyền từ động vật sang người (zoonotic).

• Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO): Đã chính thức khẳng định virus gây dịch tả châu Phi hoàn toàn không lây lan và không gây hại cho sức khỏe con người, ngay cả khi tiêu thụ sản phẩm từ lợn bị nhiễm bệnh (nếu được nấu chín kỹ).
• Bộ Y tế và Cục Thú y Việt Nam: Liên tục trấn an người dân rằng tác nhân gây bệnh chỉ ảnh hưởng đến lợn. Người dân hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng thịt lợn nếu đó là sản phẩm đã được kiểm dịch và chế biến đúng cách.
• Điểm mấu chốt: Việc tiêu hủy đàn lợn nhiễm bệnh là nhằm mục đích kiểm soát sự lây lan trong chăn nuôi, bảo vệ nền kinh tế chứ không phải bảo vệ trực tiếp sức khỏe con người khỏi virus ASF.

Rủi ro sức khỏe khác nếu ăn phải thịt lợn ốm chưa được kiểm dịch

Mặc dù virus dịch tả châu Phi không gây hại cho người, việc ăn thịt lợn ốm, không được kiểm dịch vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng khác:

1. Nhiễm khuẩn đường ruột: Lợn ốm yếu thường mang theo các loại vi khuẩn gây bệnh như Salmonella hoặc E.coli gây tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm.
2. Ký sinh trùng: Lợn không khỏe mạnh, chưa được kiểm dịch có nguy cơ cao mang ấu trùng sán (sán lợn), gây bệnh sán lá hoặc sán xơ mít cho con người nếu thịt không được nấu chín hoàn toàn.
3. Độc tố: Thịt lợn bị bệnh thường có quá trình phân hủy nhanh hơn, tạo ra các độc tố sinh học gây hại khi tiêu thụ.

Dấu hiệu nhận biết thịt lợn nhiễm bệnh (để bảo vệ gia đình)

Để đảm bảo an toàn thực phẩm, người tiêu dùng cần tự trang bị kỹ năng nhận biết thịt lợn có dấu hiệu bất thường.

Quan sát bằng mắt thường: Màu sắc, mùi và kết cấu bất thường

Khi mua thịt, bạn hãy chú ý đến các dấu hiệu sau:

• Màu sắc: Thịt lợn khỏe mạnh có màu hồng nhạt tự nhiên. Thịt lợn nhiễm bệnh thường có màu sắc bất thường như tím tái, xuất huyết lấm tấm hoặc bầm đỏ đậm, đặc biệt là ở phần da và dưới da.
• Mùi: Thịt lợn tươi thường có mùi thơm nhẹ. Thịt lợn bệnh có mùi hôi, tanh nồng khó chịu, hoặc mùi kháng sinh do lợn được tiêm thuốc trước khi chết.
• Kết cấu: Thịt sạch có độ đàn hồi cao, săn chắc. Thịt nhiễm bệnh thường lỏng lẻo, mềm nhũn, có dịch chảy ra khi cắt, hoặc ấn vào không thấy vết lõm trở lại.

*(chèn ảnh minh họa: Phân biệt thịt lợn tươi và thịt lợn có dấu hiệu xuất huyết)

Những bộ phận cần lưu ý đặc biệt khi kiểm tra (hạch, mỡ, nội tạng)

Khi mua thịt, đừng quên kiểm tra những bộ phận dễ phát hiện bệnh nhất:

• Hạch (Tuyến lâm ba): Hạch dưới vai, nách và bẹn của lợn bệnh thường sưng to bất thường, có màu đỏ sẫm hoặc xuất huyết.
• Mỡ: Lớp mỡ dưới da của lợn khỏe mạnh thường trắng và chắc. Mỡ của lợn bệnh có thể bị xen kẽ các tia máu đỏ, hoặc chuyển sang màu vàng nhạt.
• Nội tạng: Gan, lá lách, thận của lợn nhiễm bệnh thường sưng to, xuất huyết nghiêm trọng (đặc biệt là thận).

Lợi ích của việc chọn mua tại các cơ sở có tem kiểm dịch rõ ràng

Lựa chọn thịt tại các siêu thị, cửa hàng tiện lợi hoặc quầy hàng có chứng nhận chính là biện pháp bảo vệ tốt nhất, tránh xa rủi ro từ dịch tả châu phi và các bệnh khác:

1. Đảm bảo nguồn gốc: Sản phẩm có tem kiểm dịch có nghĩa là lợn đã được nuôi dưỡng và giết mổ tại các cơ sở được cấp phép, tuân thủ quy định vệ sinh thú y.
2. Quy trình kiểm soát nghiêm ngặt: Thịt đã qua kiểm dịch thú y sẽ được cán bộ chuyên môn kiểm tra trước, trong và sau khi giết mổ, loại bỏ những cá thể lợn bị bệnh trước khi đưa ra thị trường.
3. Tăng sự an tâm: Việc mua hàng minh bạch giúp bạn an tâm tuyệt đối về chất lượng và độ an toàn của thực phẩm cho bữa ăn gia đình.

Bí quyết chọn mua và chế biến thịt lợn an toàn, trọn vẹn dinh dưỡng

Nguyên tắc Vàng: Chọn nguồn gốc, rửa sạch và nấu chín kỹ

Để gia đình luôn được thưởng thức thịt lợn sạch sẽ và an toàn, hãy áp dụng "Nguyên tắc Vàng" sau:

• Chọn nguồn gốc đáng tin cậy: Luôn mua thịt lợn tại các cửa hàng đã được cấp phép, có chứng nhận Vệ sinh An toàn Thực phẩm hoặc tem truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
• Vệ sinh sạch sẽ: Rửa thịt lợn dưới vòi nước sạch. Tuyệt đối không rửa thịt lợn đã nhiễm dịch tả châu phi hoặc thịt nghi ngờ nhiễm bệnh ở bồn rửa chén bát vì có thể làm lây lan vi khuẩn và virus sang các bề mặt khác.
• Nấu chín kỹ: Đây là bước quan trọng nhất. Nhiệt độ cao (trên 70°C) sẽ tiêu diệt hoàn toàn tất cả vi khuẩn, ký sinh trùng, và các loại virus thông thường, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho món ăn.
• Tránh dùng chung dụng cụ: Sử dụng thớt và dao riêng biệt cho thịt sống và thịt chín để tránh lây nhiễm chéo.

An tâm tận hưởng bữa ăn ngon: Thịt lợn sạch vẫn là nguồn dinh dưỡng quý giá

Nếu được chọn mua từ nguồn an toàn và chế biến kỹ lưỡng, thịt lợn vẫn là một thành phần dinh dưỡng tuyệt vời trong chế độ ăn uống hàng ngày. Thịt lợn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe quan trọng:

• Nguồn Protein chất lượng cao: Cung cấp đầy đủ các axit amin thiết yếu, cần thiết cho việc xây dựng cơ bắp và phục hồi tế bào.
• Giàu Vitamin nhóm B: Đặc biệt là B1 (Thiamine), B6 và B12, quan trọng cho quá trình trao đổi chất và duy trì chức năng thần kinh khỏe mạnh.
• Khoáng chất dồi dào: Bao gồm Sắt (ngăn ngừa thiếu máu), Kẽm (tăng cường miễn dịch) và Selen.

---

An toàn thực phẩm luôn là ưu tiên hàng đầu. Mặc dù dịch tả châu Phi không lây sang người, việc cẩn trọng trong khâu chọn lựa và chế biến thịt là không thể thiếu để tránh các mầm bệnh thông thường khác.

Hãy là người tiêu dùng thông thái, luôn tìm kiếm sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và cam kết nấu chín kỹ để mỗi bữa ăn là một trải nghiệm trọn vẹn dinh dưỡng và an tâm tuyệt đối.

XEM THÊM TẠI...