Bệnh não mô cầu tại Cà Mau, TP.HCM: 3 ca tử vong, dấu hiệu nhận biết sớm và cách phòng bệnh

Từ đầu năm 2026 đến 30/10, Cà Mau ghi nhận 8 ca mắc bệnh do não mô cầu, trong đó 3 ca tử vong. TP.HCM cũng vừa xử lý một ổ dịch tại trường học. Não mô cầu tiến triển rất nhanh, vì vậy phát hiện sớm có thể cứu sống người bệnh.

Bệnh do não mô cầu đang được ngành y tế tăng cường giám sát tại nhiều địa phương phía Nam. Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau, từ đầu năm 2026 đến ngày 30/10, tỉnh ghi nhận 8 ca mắc, trong đó 3 ca tử vong. Tại TP.HCM, ổ dịch ở Trường THCS Hai Bà Trưng (xã Hiệp Phước) vừa kết thúc giám sát. Nhiều trường học đang đẩy mạnh các biện pháp phòng bệnh.

1. Tình hình bệnh não mô cầu cuối tháng 10/2026

Cà Mau: 2 ca tử vong liên tiếp do não mô cầu nhóm B

Riêng tháng 10, Cà Mau ghi nhận 3 ca mắc. Hai bệnh nhân ở xã Sông Đốc tử vong cách nhau chỉ 5 ngày, đều liên quan đến vi khuẩn não mô cầu nhóm B. Ngành y tế đã rà soát 87 người tiếp xúc để dự phòng và theo dõi sức khỏe. Viện Pasteur TP.HCM cũng đã cử đoàn công tác xuống hỗ trợ địa phương kiểm soát dịch.

TP.HCM: kiểm soát ổ dịch trong trường học

Ngày 14/10, xã Hiệp Phước ghi nhận các ca não mô cầu tại Trường THCS Hai Bà Trưng. Gần 2.000 học sinh và giáo viên đã được uống kháng sinh dự phòng, và người tiếp xúc gần được theo dõi sức khỏe trong 10 ngày. Đến 27/10, không ghi nhận thêm ca mới nên địa phương kết thúc giám sát ổ dịch. Công tác tuyên truyền tại trường học vẫn được duy trì.

2. Bệnh não mô cầu là gì, lây như thế nào?

Bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Có nhiều nhóm vi khuẩn, thường gặp là A, B, C, Y và W-135. Vi khuẩn lây qua giọt bắn đường hô hấp khi ho, hắt hơi, nói chuyện gần, hoặc khi dùng chung ly, bình nước. Có những người mang vi khuẩn ở họng mà không có triệu chứng nhưng vẫn có thể lây cho người khác.

Bệnh có thể gây viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu. Thể nhiễm khuẩn huyết có thể diễn tiến rất nhanh, gây sốc và tử vong chỉ trong vòng vài giờ đến một ngày nếu không được điều trị kịp thời. Trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người sống hoặc học tập ở nơi đông người là những nhóm có nguy cơ cao.

3. Dấu hiệu nhận biết sớm: đừng nhầm với cảm cúm

Ban đầu bệnh dễ bị nhầm với cảm cúm thông thường. Cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay lập tức khi có:

• Sốt cao đột ngột, rét run.
• Đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn vọt.
• Cứng cổ, sợ ánh sáng.
• Lừ đừ, li bì, lú lẫn, co giật.
• Ban xuất huyết dạng chấm hoặc mảng tím trên da, lan nhanh và không mất đi khi ấn vào.
• Ở trẻ nhỏ: bỏ bú, quấy khóc, thóp phồng.

Mẹo kiểm tra ban: ấn mạnh thành một chiếc cốc thủy tinh trong suốt lên vết ban. Nếu nhìn qua thành cốc vẫn thấy ban, cần đi cấp cứu ngay.

4. Theo dõi sốt tại nhà đúng cách

Trong mùa dịch, gia đình và nhà trường nên đo thân nhiệt khi trẻ có biểu hiện mệt mỏi. Ghi lại nhiệt độ và thời điểm đo để thông báo cho bác sĩ. Nhiệt kế điện tử hoặc hồng ngoại cho kết quả nhanh và tiện theo dõi nhiều lần trong ngày:

• Nhiệt kế điện tử OMRON MC 246: nhỏ gọn, đo nách hoặc miệng.
• Nhiệt kế điện tử Microlife MT 550
• Nhiệt kế hồng ngoại đo trán Microlife FR1MF1: đo nhanh, phù hợp kiểm tra thân nhiệt đầu giờ tại trường học.
• Nhiệt kế hồng ngoại đo tai Microlife: tiện cho trẻ nhỏ khó nằm yên.

Lưu ý: Với não mô cầu, đừng chờ hạ sốt ở nhà. Khi trẻ sốt cao kèm bất kỳ dấu hiệu nào ở mục 3, hãy đưa trẻ đến bệnh viện ngay.

5. Cách phòng bệnh não mô cầu

• Tiêm vaccine: hiện có vaccine phòng não mô cầu nhóm B, C và vaccine phòng 4 nhóm A, C, Y, W-135. Phụ huynh nên kiểm tra lịch sử tiêm chủng của con và hỏi bác sĩ về việc tiêm bổ sung.
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
• Đeo khẩu trang ở nơi đông người, che miệng khi ho hoặc hắt hơi.
• Không dùng chung ly uống nước, bình nước, muỗng hay đồ dùng cá nhân.
• Giữ nhà ở, lớp học thông thoáng. Lau sát khuẩn bàn ghế, tay nắm cửa.
• Súc họng, giữ vệ sinh mũi họng hằng ngày.
• Người tiếp xúc gần với ca bệnh cần liên hệ y tế địa phương để được dùng kháng sinh dự phòng theo chỉ định. Không tự mua kháng sinh để uống.

6. Sản phẩm hỗ trợ phòng bệnh cho gia đình và trường học tại Phú An

Khẩu trang:

• Khẩu trang than hoạt tính 4 lớp ASIAMASK có kẹp mũi
• Khẩu trang vải PROTECH MASK

Dung dịch rửa tay, sát khuẩn:

• Gel rửa tay khô diệt khuẩn I-CURE 300ml: tiện mang theo đi học, đi làm.
• Dung dịch rửa tay sát khuẩn Clincare 500ml
• Nước rửa tay khô sát khuẩn TH.A can 5 lít: phù hợp cho trường học, văn phòng, phòng khám.

Nguồn tin: Báo Sức khỏe & Đời sống – "Viện Pasteur TPHCM hỗ trợ Cà Mau ứng phó bệnh não mô cầu" (31/10/2026), "Kết thúc giám sát ổ dịch não mô cầu tại Trường THCS Hai Bà Trưng" (27/10/2026), "Các trường tại TPHCM tăng cường phòng bệnh não mô cầu" (27/10/2026). Bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ.